ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI NĂM MÔN KHOA HỌC LỚP 5 SÁCH CÁNH DIỀU

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI NĂM MÔN KHOA HỌC LỚP 5 SÁCH CÁNH DIỀU.
(Theo chương trình SGK Cánh Diều và định hướng Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT)


Mục tiêu:

  • Củng cố kiến thức, kỹ năng cơ bản về các chủ đề: Chất, Năng lượng, Thực vật và Động vật, Con người và Sức khỏe, Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên đã học trong chương trình Khoa học lớp 5 – sách Cánh Diều.

  • Rèn luyện năng lực khoa học: nhận thức khoa học, tìm hiểu tự nhiên, vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học vào thực tiễn.

  • Làm quen với các dạng câu hỏi, bài tập thường gặp trong kiểm tra, đánh giá cuối năm theo định hướng phát triển năng lực.


PHẦN A: CHẤT


  1. Câu hỏi: Kể tên 3 thể (trạng thái) thường gặp của chất?
    Đáp án: Rắn, lỏng, khí (hơi).

  2. Câu hỏi: Nêu ví dụ về chất ở thể rắn, thể lỏng, thể khí trong đời sống hàng ngày?
    Đáp án: Rắn: cục đá, viên gạch, cái bàn. Lỏng: nước, dầu ăn, sữa. Khí: không khí, hơi nước, khí gas.

  3. Câu hỏi: Nêu đặc điểm về hình dạng của chất rắn?
    Đáp án: Có hình dạng nhất định.

  4. Câu hỏi: Nêu đặc điểm về hình dạng của chất lỏng?
    Đáp án: Không có hình dạng nhất định, có hình dạng của vật chứa nó.

  5. Câu hỏi: Nêu đặc điểm về hình dạng của chất khí?
    Đáp án: Không có hình dạng nhất định, chiếm toàn bộ vật chứa nó.

  6. Câu hỏi: Sự chuyển thể nào xảy ra khi đun nóng một cục nước đá?
    Đáp án: Nóng chảy (từ thể rắn sang thể lỏng).

  7. Câu hỏi: Sự chuyển thể nào xảy ra khi tiếp tục đun sôi nước lỏng?
    Đáp án: Bay hơi (từ thể lỏng sang thể khí/hơi).

  8. Câu hỏi: Sự chuyển thể nào xảy ra khi hơi nước gặp lạnh?
    Đáp án: Ngưng tụ (từ thể khí/hơi sang thể lỏng).

  9. Câu hỏi: Sự chuyển thể nào xảy ra khi làm lạnh nước lỏng đến 0°C?
    Đáp án: Đông đặc (từ thể lỏng sang thể rắn).

  10. Câu hỏi: Thế nào là hỗn hợp? Cho ví dụ.
    Đáp án: Hỗn hợp là hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau. Ví dụ: nước đường, nước muối, không khí, cám lẫn gạo.

  11. Câu hỏi: Thế nào là dung dịch? Cho ví dụ.
    Đáp án: Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan (chất rắn tan trong chất lỏng, hoặc chất lỏng tan trong chất lỏng…). Ví dụ: dung dịch nước muối, dung dịch nước đường.

  12. Câu hỏi: Trong dung dịch nước đường, chất nào là dung môi, chất nào là chất tan?
    Đáp án: Nước là dung môi, đường là chất tan.

  13. Câu hỏi: Nêu một số cách để tách các chất ra khỏi hỗn hợp?
    Đáp án: Lọc, lắng, gạn, sàng, sảy, làm bay hơi, dùng nam châm (nếu có sắt)…

  14. Câu hỏi: Làm thế nào để tách cát ra khỏi hỗn hợp cát lẫn nước?
    Đáp án: Dùng phương pháp lọc (cho hỗn hợp qua giấy lọc, cát bị giữ lại) hoặc lắng, gạn (để cát lắng xuống rồi gạn lấy nước).

  15. Câu hỏi: Làm thế nào để tách muối ra khỏi dung dịch nước muối?
    Đáp án: Dùng phương pháp làm bay hơi (đun nóng dung dịch, nước bay hơi hết, còn lại muối).

  16. Câu hỏi: Làm thế nào để tách bột sắt ra khỏi hỗn hợp bột sắt lẫn lưu huỳnh?
    Đáp án: Dùng nam châm (nam châm hút sắt, không hút lưu huỳnh).

  17. Câu hỏi: Nêu ví dụ về sự biến đổi hóa học?
    Đáp án: Đinh sắt để ngoài không khí ẩm bị gỉ; Đốt cháy tờ giấy; Trộn xi măng với cát và nước tạo thành vữa.

  18. Câu hỏi: Nêu ví dụ về sự biến đổi lí học?
    Đáp án: Xé giấy thành mảnh vụn; Nước đá tan thành nước lỏng; Hòa tan muối vào nước.

  19. Câu hỏi: Sự biến đổi hóa học khác sự biến đổi lí học ở điểm nào?
    Đáp án: Sự biến đổi hóa học tạo ra chất mới, còn sự biến đổi lí học chỉ thay đổi về trạng thái, hình dạng, kích thước, không tạo ra chất mới.

  20. Câu hỏi: Thủy tinh có tính chất gì?
    Đáp án: Trong suốt, không gỉ, cứng nhưng dễ vỡ, không cháy, không hút ẩm, cách điện, cách nhiệt (tương đối).


PHẦN B: NĂNG LƯỢNG


  1. Câu hỏi: Kể tên một số dạng năng lượng thường gặp?
    Đáp án: Năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng nước chảy, năng lượng điện, năng lượng chất đốt (than, dầu, gas), năng lượng âm thanh, năng lượng ánh sáng…

  2. Câu hỏi: Nguồn năng lượng chủ yếu trên Trái Đất là gì?
    Đáp án: Năng lượng mặt trời.

  3. Câu hỏi: Nêu vai trò của năng lượng mặt trời đối với sự sống trên Trái Đất?
    Đáp án: Cung cấp ánh sáng và nhiệt cho sự sống (người, động vật, thực vật), giúp thực vật quang hợp, làm khô đồ vật, tạo ra các dạng năng lượng khác (gió, nước chảy…).

  4. Câu hỏi: Con người sử dụng năng lượng mặt trời vào những việc gì?
    Đáp án: Chiếu sáng, sưởi ấm, phơi khô, làm muối, tạo ra điện (pin mặt trời), làm nóng nước (bình nước nóng năng lượng mặt trời)…

  5. Câu hỏi: Con người sử dụng năng lượng gió vào những việc gì?
    Đáp án: Chạy thuyền buồm, quay tua-bin phát điện, rê thóc, làm diều bay…

  6. Câu hỏi: Con người sử dụng năng lượng nước chảy vào những việc gì?
    Đáp án: Chạy máy phát điện ở nhà máy thủy điện, quay cọn nước, giã gạo (trước đây)…

  7. Câu hỏi: Kể tên một số chất đốt thường dùng? Chúng tồn tại ở thể nào?
    Đáp án: Than đá, củi (thể rắn); Dầu hỏa, xăng, cồn (thể lỏng); Khí gas, khí bi-ô-ga (thể khí).

  8. Câu hỏi: Khi sử dụng chất đốt cần lưu ý điều gì để đảm bảo an toàn và tiết kiệm?
    Đáp án: An toàn: Tránh xa nguồn lửa, không để chất đốt gần lửa, đảm bảo thông thoáng khi dùng gas, bếp than. Tiết kiệm: Dùng lượng vừa đủ, đậy nắp nồi khi đun nấu, dùng bếp cải tiến…

  9. Câu hỏi: Nêu một số ví dụ về việc sử dụng năng lượng điện trong đời sống?
    Đáp án: Thắp sáng (đèn điện), chạy máy móc (quạt, tủ lạnh, máy tính, ti vi), sưởi ấm, nấu ăn (bếp điện)…

  10. Câu hỏi: Điện được sản xuất ra từ đâu?
    Đáp án: Từ các nhà máy điện (nhiệt điện, thủy điện, điện gió, điện mặt trời, điện hạt nhân), từ pin, ác quy…

  11. Câu hỏi: Vì sao phải tiết kiệm năng lượng (điện, chất đốt…)?
    Đáp án: Nguồn năng lượng (đặc biệt là năng lượng hóa thạch như than, dầu, khí) không phải là vô tận; tiết kiệm năng lượng giúp giảm chi phí, bảo vệ tài nguyên và giảm ô nhiễm môi trường.

  12. Câu hỏi: Nêu một số việc làm cụ thể để tiết kiệm điện?
    Đáp án: Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, sử dụng bóng đèn tiết kiệm điện, tận dụng ánh sáng tự nhiên, dùng điều hòa ở nhiệt độ phù hợp…

  13. Câu hỏi: Nêu một số việc làm cụ thể để tiết kiệm chất đốt?
    Đáp án: Đun nấu với lửa vừa đủ, đậy kín nắp nồi, sử dụng các loại bếp tiết kiệm năng lượng (bếp cải tiến, bếp từ…), giữ ấm nước trong phích…

  14. Câu hỏi: Năng lượng có thể chuyển hóa từ dạng nào sang dạng nào? Cho ví dụ.
    Đáp án: Năng lượng có thể chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác. Ví dụ: Bóng đèn điện (điện năng thành quang năng và nhiệt năng); Bếp điện (điện năng thành nhiệt năng); Pin mặt trời (quang năng thành điện năng).

  15. Câu hỏi: Thế nào là nguồn năng lượng tái tạo? Kể tên một số nguồn năng lượng tái tạo.
    Đáp án: Là những nguồn năng lượng có sẵn trong thiên nhiên, liên tục được bổ sung (hoặc gần như vô hạn). Ví dụ: Năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng nước chảy, năng lượng địa nhiệt, năng lượng sinh khối.


PHẦN C: THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT


  1. Câu hỏi: Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa là gì?
    Đáp án: Hoa.

  2. Câu hỏi: Kể tên các bộ phận chính của một bông hoa lưỡng tính?
    Đáp án: Đài hoa, tràng hoa (cánh hoa), nhị (chỉ nhị và bao phấn chứa hạt phấn), nhụy (đầu nhụy, vòi nhụy và bầu nhụy chứa noãn).

  3. Câu hỏi: Nhị và nhụy có chức năng gì?
    Đáp án: Nhị chứa hạt phấn (tế bào sinh dục đực). Nhụy chứa noãn (tế bào sinh dục cái).

  4. Câu hỏi: Thế nào là sự thụ phấn?
    Đáp án: Là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy.

  5. Câu hỏi: Thế nào là sự thụ tinh?
    Đáp án: Là hiện tượng tế bào sinh dục đực (trong hạt phấn) kết hợp với tế bào sinh dục cái (noãn) tạo thành hợp tử.

  6. Câu hỏi: Sau khi thụ tinh, bộ phận nào của hoa phát triển thành quả? Bộ phận nào phát triển thành hạt?
    Đáp án: Bầu nhụy phát triển thành quả. Noãn phát triển thành hạt.

  7. Câu hỏi: Kể tên một số cách phát tán của quả và hạt? Cho ví dụ.
    Đáp án: Phát tán nhờ gió (hạt hoa sữa, quả chò); Phát tán nhờ động vật (quả ké, hạt thông qua phân chim); Tự phát tán (quả đậu, quả chi chi); Phát tán nhờ con người; Phát tán nhờ nước (quả dừa).

  8. Câu hỏi: Hạt gồm những bộ phận chính nào?
    Đáp án: Vỏ, phôi và chất dinh dưỡng dự trữ.

  9. Câu hỏi: Hạt cần những điều kiện gì để nảy mầm?
    Đáp án: Độ ẩm (nước), không khí và nhiệt độ thích hợp (không quá nóng, không quá lạnh).

  10. Câu hỏi: Cây con lớn lên cần những yếu tố nào?
    Đáp án: Nước, không khí, ánh sáng, chất khoáng (có trong đất) và nhiệt độ thích hợp.

  11. Câu hỏi: Ngoài cách sinh sản bằng hạt, cây còn có thể sinh sản bằng bộ phận nào khác? Cho ví dụ.
    Đáp án: Sinh sản bằng thân (cây mía, khoai tây, sắn dây); bằng rễ (cây khoai lang); bằng lá (cây lá bỏng/sống đời). Đây gọi là sinh sản sinh dưỡng.

  12. Câu hỏi: Đa số động vật được chia thành mấy giống? Đó là những giống nào?
    Đáp án: Hai giống: đực và cái.

  13. Câu hỏi: Cơ quan sinh dục đực tạo ra gì? Cơ quan sinh dục cái tạo ra gì?
    Đáp án: Cơ quan sinh dục đực tạo ra tinh trùng. Cơ quan sinh dục cái tạo ra trứng.

  14. Câu hỏi: Thế nào là sự thụ tinh ở động vật?
    Đáp án: Là hiện tượng tinh trùng kết hợp với trứng tạo thành hợp tử.

  15. Câu hỏi: Hợp tử phát triển thành gì?
    Đáp án: Thành phôi, rồi thành cơ thể mới.

  16. Câu hỏi: Kể tên một số động vật đẻ trứng?
    Đáp án: Gà, vịt, chim, cá, ếch, rắn, rùa, côn trùng (bướm, ruồi, muỗi)…

  17. Câu hỏi: Kể tên một số động vật đẻ con (thai sinh)?
    Đáp án: Chó, mèo, lợn, trâu, bò, người, cá voi, cá heo…

  18. Câu hỏi: Nêu sự khác biệt chính giữa động vật đẻ trứng và động vật đẻ con?
    Đáp án: Động vật đẻ trứng: thụ tinh ngoài hoặc trong, phôi phát triển bên ngoài cơ thể mẹ (trong trứng). Động vật đẻ con: thụ tinh trong, phôi phát triển bên trong cơ thể mẹ, con non sinh ra đã có hình dạng giống mẹ.

  19. Câu hỏi: Trình bày vòng đời của loài bướm?
    Đáp án: Trứng -> Sâu (ấu trùng) -> Nhộng -> Bướm.

  20. Câu hỏi: Trình bày vòng đời của loài ếch?
    Đáp án: Trứng -> Nòng nọc -> Nòng nọc phát triển chân -> Ếch con (có đuôi) -> Ếch trưởng thành.

  21. Câu hỏi: Vòng đời của gà có mấy giai đoạn?
    Đáp án: Trứng -> Gà con (trong trứng) -> Gà con (mới nở) -> Gà trưởng thành.

  22. Câu hỏi: Vì sao nhiều loài động vật có tập tính chăm sóc con non?
    Đáp án: Để bảo vệ con non khỏi kẻ thù, cung cấp thức ăn, dạy con cách kiếm ăn và tồn tại, tăng khả năng sống sót cho con non.

  23. Câu hỏi: Sự phát triển và sinh sản của thực vật, động vật phụ thuộc vào những yếu tố nào của môi trường?
    Đáp án: Thức ăn, nước uống, không khí, ánh sáng, nhiệt độ, nơi ở…


PHẦN D: CON NGƯỜI VÀ SỨC KHỎE


  1. Câu hỏi: Cơ thể chúng ta được hình thành như thế nào?
    Đáp án: Từ sự kết hợp giữa trứng của mẹ và tinh trùng của bố tạo thành hợp tử. Hợp tử phát triển thành phôi rồi thành thai nhi trong bụng mẹ.

  2. Câu hỏi: Em bé trong bụng mẹ được nuôi dưỡng bằng cách nào?
    Đáp án: Qua nhau thai (nhận chất dinh dưỡng, ô-xi từ máu mẹ và thải chất thải vào máu mẹ).

  3. Câu hỏi: Quá trình mang thai của người mẹ thường kéo dài bao lâu?
    Đáp án: Khoảng 9 tháng (40 tuần).

  4. Câu hỏi: Kể tên các giai đoạn phát triển của con người từ lúc mới sinh đến tuổi già?
    Đáp án: Giai đoạn sơ sinh (dưới 1 tuổi), Giai đoạn tuổi thơ (1-10/11 tuổi), Giai đoạn tuổi vị thành niên/dậy thì (khoảng 10/11 – 18/19 tuổi), Giai đoạn tuổi trưởng thành, Giai đoạn tuổi già.

  5. Câu hỏi: Tuổi dậy thì có những thay đổi nào về thể chất ở con gái?
    Đáp án: Lớn nhanh, ngực phát triển, xuất hiện lông mu, lông nách, hông nở rộng, bắt đầu có kinh nguyệt.

  6. Câu hỏi: Tuổi dậy thì có những thay đổi nào về thể chất ở con trai?
    Đáp án: Lớn nhanh, xuất hiện ria mép, lông mu, lông nách, cơ bắp phát triển, vỡ giọng, cơ quan sinh dục phát triển, có hiện tượng xuất tinh lần đầu.

  7. Câu hỏi: Ngoài thay đổi về thể chất, tuổi dậy thì còn có những thay đổi nào khác?
    Đáp án: Thay đổi về tình cảm, suy nghĩ, mối quan hệ với bạn bè và người lớn.

  8. Câu hỏi: Tại sao cần giữ vệ sinh cơ thể, đặc biệt là ở tuổi dậy thì?
    Đáp án: Vì ở tuổi dậy thì, các tuyến mồ hôi, tuyến nhờn hoạt động mạnh, cơ quan sinh dục phát triển, dễ gây mùi khó chịu và viêm nhiễm nếu không vệ sinh sạch sẽ. Giữ vệ sinh giúp cơ thể khỏe mạnh và tự tin.

  9. Câu hỏi: Kể tên một số bệnh thường lây qua đường tiêu hóa?
    Đáp án: Tiêu chảy, tả, lị, thương hàn…

  10. Câu hỏi: Nêu cách phòng tránh các bệnh lây qua đường tiêu hóa?
    Đáp án: Ăn chín, uống sôi; rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; giữ vệ sinh thực phẩm và nguồn nước; diệt ruồi, nhặng.

  11. Câu hỏi: Kể tên một số bệnh lây qua đường hô hấp?
    Đáp án: Cảm cúm, lao, sởi, quai bị, COVID-19…

  12. Câu hỏi: Nêu cách phòng tránh các bệnh lây qua đường hô hấp?
    Đáp án: Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống; đeo khẩu trang nơi đông người hoặc khi có dịch; che miệng khi ho, hắt hơi; ăn uống đủ chất để tăng sức đề kháng; tiêm phòng vắc-xin.

  13. Câu hỏi: Bệnh sốt rét lây qua đường nào? Tác nhân gây bệnh là gì?
    Đáp án: Lây qua đường máu, do muỗi Anopheles truyền kí sinh trùng sốt rét từ người bệnh sang người lành.

  14. Câu hỏi: Bệnh sốt xuất huyết lây qua đường nào?
    Đáp án: Lây qua đường máu, do muỗi vằn hút máu người bệnh rồi truyền vi-rút sang người lành.

  15. Câu hỏi: Nêu cách phòng tránh bệnh sốt rét và sốt xuất huyết?
    Đáp án: Diệt muỗi, diệt bọ gậy (lăng quăng); ngủ màn (kể cả ban ngày đối với sốt xuất huyết); giữ vệ sinh nhà ở và môi trường xung quanh, loại bỏ nơi nước đọng.

  16. Câu hỏi: HIV/AIDS là gì? Nó lây qua những đường nào?
    Đáp án: AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải do vi-rút HIV gây ra. HIV lây qua 3 đường chính: đường máu, đường tình dục, từ mẹ sang con.

  17. Câu hỏi: HIV không lây qua những tiếp xúc thông thường nào?
    Đáp án: Ôm, hôn, bắt tay, ăn uống chung, dùng chung đồ dùng cá nhân (bát đũa, quần áo…), muỗi đốt…

  18. Câu hỏi: Làm thế nào để phòng tránh HIV/AIDS?
    Đáp án: Sống lành mạnh, không tiêm chích ma túy, không dùng chung bơm kim tiêm, thực hiện quan hệ tình dục an toàn, phụ nữ nhiễm HIV không nên sinh con.

  19. Câu hỏi: Vì sao chúng ta cần ăn uống đủ chất và cân đối?
    Đáp án: Để cung cấp đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể hoạt động, phát triển khỏe mạnh và phòng chống bệnh tật.

  20. Câu hỏi: Nêu tên các nhóm thức ăn chính?
    Đáp án: Nhóm bột đường; Nhóm chất đạm; Nhóm chất béo; Nhóm vitamin và chất khoáng.

  21. Câu hỏi: Kể tên một số thực phẩm giàu chất bột đường? Vai trò của nhóm này là gì?
    Đáp án: Gạo, ngô, khoai, sắn, bánh mì… Cung cấp năng lượng chính cho cơ thể.

  22. Câu hỏi: Kể tên một số thực phẩm giàu chất đạm? Vai trò của nhóm này là gì?
    Đáp án: Thịt, cá, trứng, sữa, đậu, đỗ… Giúp xây dựng và đổi mới cơ thể.

  23. Câu hỏi: Kể tên một số thực phẩm giàu chất béo? Vai trò của nhóm này là gì?
    Đáp án: Mỡ động vật, dầu thực vật, lạc, vừng… Cung cấp năng lượng và giúp hấp thu một số vitamin.

  24. Câu hỏi: Kể tên một số thực phẩm giàu vitamin và chất khoáng? Vai trò của nhóm này là gì?
    Đáp án: Rau xanh, quả chín, trứng, sữa… Giúp tăng cường sức đề kháng, tham gia vào nhiều hoạt động sống của cơ thể.

  25. Câu hỏi: Thế nào là sử dụng thực phẩm sạch và an toàn?
    Đáp án: Chọn thực phẩm tươi, không ôi thiu, không nhiễm hóa chất độc hại; chế biến và bảo quản đúng cách; rửa sạch rau quả trước khi ăn hoặc chế biến.

  26. Câu hỏi: Nêu một số cách phòng tránh tai nạn đuối nước?
    Đáp án: Không chơi gần ao, hồ, sông, suối khi không có người lớn; tập bơi; mặc áo phao khi đi tàu thuyền; đậy nắp giếng, bể nước…

  27. Câu hỏi: Nêu một số cách phòng tránh tai nạn giao thông đường bộ?
    Đáp án: Đi bộ trên vỉa hè hoặc sát lề đường bên phải; đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, xe đạp điện; không chơi đùa dưới lòng đường; quan sát cẩn thận khi qua đường; tuân thủ tín hiệu đèn giao thông.


PHẦN E: MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN


  1. Câu hỏi: Môi trường là gì?
    Đáp án: Là tất cả những gì xung quanh chúng ta, bao gồm các yếu tố tự nhiên (đất, nước, không khí, ánh sáng, sinh vật…) và yếu tố nhân tạo (nhà cửa, đường sá, nhà máy…).

  2. Câu hỏi: Tài nguyên thiên nhiên là gì? Kể tên một số tài nguyên thiên nhiên.
    Đáp án: Là những của cải có sẵn trong tự nhiên mà con người có thể khai thác, sử dụng. Ví dụ: đất, nước, không khí, khoáng sản (than, dầu mỏ…), rừng, động thực vật hoang dã…

  3. Câu hỏi: Nêu vai trò của môi trường và tài nguyên thiên nhiên đối với đời sống con người?
    Đáp án: Cung cấp không khí để thở, nước để uống và sinh hoạt, đất để trồng trọt, tài nguyên để sản xuất, nơi ở, nơi vui chơi giải trí…

  4. Câu hỏi: Kể tên một số dạng ô nhiễm môi trường thường gặp?
    Đáp án: Ô nhiễm không khí, ô nhiễm nước, ô nhiễm đất, ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm ánh sáng.

  5. Câu hỏi: Nêu một số nguyên nhân gây ô nhiễm không khí?
    Đáp án: Khí thải từ nhà máy, phương tiện giao thông; đốt rác, đốt nhiên liệu; bụi từ xây dựng, khai khoáng…

  6. Câu hỏi: Nêu một số nguyên nhân gây ô nhiễm nước?
    Đáp án: Nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp chưa qua xử lý; vứt rác bừa bãi xuống sông hồ; sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu hóa học…

  7. Câu hỏi: Nêu một số nguyên nhân gây ô nhiễm đất?
    Đáp án: Rác thải không được xử lý đúng cách; lạm dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật; nước thải công nghiệp ngấm vào đất…

  8. Câu hỏi: Ô nhiễm môi trường gây ra những tác hại gì?
    Đáp án: Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người (gây bệnh tật), làm chết động thực vật, phá hủy cảnh quan, gây biến đổi khí hậu…

  9. Câu hỏi: Rừng có vai trò gì đối với môi trường và đời sống?
    Đáp án: Điều hòa khí hậu (lá phổi xanh), cung cấp ô-xi, giữ đất, giữ nước, hạn chế lũ lụt, xói mòn, là nơi ở của nhiều loài động thực vật, cung cấp gỗ và lâm sản…

  10. Câu hỏi: Vì sao phải bảo vệ rừng?
    Đáp án: Vì rừng có vai trò vô cùng quan trọng, nhưng diện tích rừng đang bị thu hẹp do khai thác bừa bãi và cháy rừng. Bảo vệ rừng là bảo vệ môi trường sống của chúng ta.

  11. Câu hỏi: Nêu một số biện pháp bảo vệ môi trường?
    Đáp án: Trồng cây xanh; không vứt rác bừa bãi, phân loại rác; hạn chế sử dụng túi ni lông, đồ nhựa dùng một lần; tiết kiệm điện, nước; xử lý nước thải, khí thải trước khi thải ra môi trường; bảo vệ rừng…

  12. Câu hỏi: Thế nào là sử dụng tài nguyên thiên nhiên tiết kiệm và hiệu quả?
    Đáp án: Khai thác và sử dụng hợp lý, đúng mục đích, tránh lãng phí; tái sử dụng, tái chế; tìm kiếm các nguồn năng lượng, vật liệu thay thế.

  13. Câu hỏi: Kể tên một số hoạt động của con người làm ảnh hưởng xấu đến môi trường?
    Đáp án: Phá rừng, săn bắt động vật hoang dã, vứt rác bừa bãi, xả thải không qua xử lý, sử dụng lãng phí tài nguyên…

  14. Câu hỏi: Kể tên một số hoạt động của con người góp phần bảo vệ môi trường?
    Đáp án: Tham gia trồng cây, làm vệ sinh môi trường, tuyên truyền mọi người cùng bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường…

  15. Câu hỏi: Là học sinh, em có thể làm gì để góp phần bảo vệ môi trường nơi em sống và học tập?
    Đáp án: (HS tự nêu) Ví dụ: Không xả rác bừa bãi, nhặt rác sân trường, chăm sóc cây xanh, tắt đèn, quạt khi ra khỏi lớp, tiết kiệm giấy, nước, nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện…


Lưu ý:

  • Đây là đề cương mang tính gợi ý, bao quát các kiến thức trọng tâm. Giáo viên và học sinh cần ôn tập chi tiết hơn các bài học, hoạt động thực hành, thí nghiệm trong SGK Cánh Diều lớp 5.

  • Các câu hỏi được xây dựng theo hướng mở, khuyến khích học sinh giải thích, nêu ví dụ, liên hệ thực tế để đáp ứng yêu cầu đánh giá năng lực theo Thông tư 27.

Chúc các em học sinh ôn tập tốt và đạt kết quả cao!